Η Μεγάλη Σφίγγα της Γκίζας | Η ιστορία του αρχαίου αιγυπτιακού μνημείου

    Ανάμεσα στις Μεγάλες Πυραμίδες βρίσκεται ένα μνημείο εξίσου εντυπωσιακό και εμβληματικό της αρχαίας αιγυπτιακής μηχανικής: η Μεγάλη Σφίγγα της Γκίζας.                     Αν και οι σφίγγες εμφανίστηκαν στην τέχνη σε ολόκληρο τον αρχαίο κόσμο, αυτό το κολοσσιαίο άγαλμα παραμένει η πιο γνωστή απεικόνιση του μυθολογικού πλάσματος. Στον σύγχρονο, μοντέρνο κόσμο, η Σφίγγα χρησιμεύει και σαν "εργαλείο". Εκθέτει το ιστορικό πλαίσιο που εξιστορεί την πορεία του Παλαιού Βασιλείου, τις ζωές των Φαραώ και των απλών πολιτών. Παράλληλα, αποκαλύπτει τα πολιτικά, πολιτισμικά και θρησκευτικά γεγονότα και δεδομένα που βοηθούν στην ολοκλήρωση των στοιχείων για την ιστορία της Αιγύπτου. Πιο συγκεκριμένα, το άγαλμα μήκους 240 ποδιών σκαλίστηκε από ένα κομμάτι ασβεστόλιθου από εκατοντάδες εργάτες και κάποτε ήταν εντελώς βαμμένο.

      Η Σφίγγα είναι ένα μυθολογικό πλάσμα που εμφανίζεται σε πολλούς διαφορετικούς πολιτισμούς. Συνήθως παρουσιάζεται με το κεφάλι ενός ανθρώπου, ενός γερακιού, μιας γάτας ή ενός προβάτου και το σώμα ενός λιονταριού με τα φτερά ενός γερακιού. Αξίζει να τονιστεί ότι, η εμφάνιση του ποικίλλει πολύ ανάλογα με την περιοχή. Στην αρχαία ελληνική ιστορία του Οιδίποδα, η Σφίγγα είναι ένα τρομακτικό πλάσμα που φύλαγε την πόλη των Θεμάτων με ένα δύσκολο αίνιγμα. Ενώ η Σφίγγα απεικονίζεται με γυναικείο κεφάλι και κακόβουλη συμπεριφορά στις ελληνικές παραδόσεις, η αιγυπτιακή σφίγγα απεικονίζεται με το κεφάλι ενός άνδρα και συνήθως θεωρείται ως μια καλοπροαίρετη δύναμη.

      Εκατοντάδες χρόνια μετά την κατασκευή της, η Μεγάλη Σφίγγα και η υπόλοιπη νεκρόπολη της Γκίζας θάφτηκαν κάτω από την άμμο και ξεχάστηκαν. Αρκετοί Φαραώ, συμπεριλαμβανομένου του Thutmosis IV, Ramesses II του Μεγάλου, προσπάθησαν να ανασκάψουν την τοποθεσία αλλά φαινομενικά χωρίς αποτέλεσμα. Μόλις το 1800 η Μεγάλη Σφίγγα, η οποία ήταν θαμμένη μέχρι το λαιμό της στην άμμο, υποβλήθηκε στην πρώτη της σύγχρονη αρχαιολογική ανασκαφή. Με επικεφαλής τον Ιταλό Giovanni Battista Caviglia, η ομάδα κατάφερε να καθαρίσει αρκετή άμμο για να αποκαλύψει το στήθος της Σφίγγας. Οι ανασκαφές συνεχίστηκαν καθ'όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα. Όταν αποκαλύφθηκε το υπόλοιπο σώμα της Μεγάλης Σφίγγας καθώς και μια στήλη του Thutmosis IV, η οποία κατέγραψε ένα όνειρο του στο οποίο, του δόθηκε εντολή να αφαιρέσει την άμμο που κάλυπτε τη Σφίγγα.

    Καθώς οι αρχαιολόγοι μπόρεσαν να ρίξουν μια καλύτερη ματιά στη Μεγάλη Σφίγγα και να μελετήσουν την αρχιτεκτονική της, ανακάλυψαν στοιχεία ότι η μύτη του αγάλματος αφαιρέθηκε σκόπιμα. Μια κοινή παρανόηση είναι ότι ο στρατός του Ναπολέοντα Βοναπάρτη ήταν αυτός που κατέστρεψε τη μύτη, ωστόσο, εικόνες από το 1700 αποδεικνύουν ότι η μύτη έλειπε πολύ πριν από την άφιξη του Ναπολέοντα. Μάλιστα, οι σύγχρονοι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι αφαιρέθηκε κάποια στιγμή μεταξύ του 3ου και του 10ου αιώνα μ.Χ. Ο λόγος για το οποίο άλλωστε εξακολουθεί να συζητείται.

     Συνοψίζοντας, η Μεγάλη Σφίγγα αναμφισβήτητα λειτουργεί ως φρουρός των Πυραμίδων και της Νεκρόπολης κάτι το οποίο εξηγείται από την έννοια της τέχνης της αιωνιότητας και τη μνημειοποίηση του κύκλου της ζωής. Το σώμα λιονταριού που δόθηκε στην Σφίγγα ήταν διότι στην αρχαία Αίγυπτο τα λιοντάρια θεωρούνταν συνήθως προστάτες των νεκροπόλεων. Κατά συνέπεια η Σφίγγα θεωρείται μια προστατευτική δύναμη.

Δικτυογραφία:

Μεγάλη Σφίγγα της Γκίζας|Η συναρπαστική ιστορία του αρχαίου αιγυπτιακού μνημείου. 15 Αυγούστου, 2023. Ανακτήθηκε από: https://www.klik.gr

Η Μεγάλη Σφίγγα: Εκπρόσωπος της Τέχνης της Αιωνιότητας. 10 Ιανουαρίου, 2011. Ανακτήθηκε από: https://www.flowmagazine.gr

Τα πάντα γύρω από τις Σφίγγες. 22 Απριλίου, 2022. Ανακτήθηκε από: https://www.lifo.gr

Μεγάλη Σφίγγα. Η ιστορία της Σφίγγας και ο συμβολισμός της μεταξύ διαφορετικών λαών του κόσμου. Τι είναι η Σφίγγα; 20 Μαΐου, 2021. Ανακτήθηκε από: https://www.pedtext.ru

Εικόνες:

Η Μεγάλη Σφίγγα της Γκίζας, Αίγυπτος. 9 Ιουνίου, 2014. Ανακτήθηκε από: https://www.el. astelus.com

Μεγάλη Σφίγγα. Η ιστορία της Σφίγγας και ο συμβολισμός της μεταξύ διαφορετικών λαών του κόσμου. Τι είναι η Σφίγγα; 20 Μαΐου, 2021. Ανακτήθηκε από: https://www.pedtext.ru

Ένα διαδικτυακό ταξίδι στις Πυραμίδες της Γκίζας. 31 Μαρτίου, 2020. Ανακτήθηκε από: https://www.culturenow.gr

Από την Ναταλία Πάττα.