Όταν ο Μέγας Κωνσταντίνος αποφάσισε να μεταφέρει την πρωτεύουσα του κράτους του από την παλαιά Ρώμη στο Βυζάντιο (324), η νέα αυτή πόλη τιμητικά ονομάστηκε Κωνσταντινούπολη. Στα σχέδια του, τα οποία περιλάμβαναν πρόγραμμα έργων που θα καθιστούσαν τη νέα πρωτεύουσα τον "ομφαλό" της γης, υπήρξε και η οικοδόμηση ενός μεγάλου, εντυπωσιακού ναού. Δυστυχώς, λιγοστές είναι οι ιστορικές μαρτυρίες για το θέμα αυτό. Εκείνο που γνωρίζουμε με βεβαιότητα είναι ότι τα εγκαίνια του ναού έγιναν με επισημότητα το 360. Ο ναός καθιερώθηκε στο όνομα του Ιησού Χριστού, ο οποίος, σύμφωνα με τον Απόστολο Παύλο, προσδιορίζεται ως "η Σοφία του Θεού" . Ο ναός αυτός χρησιμοποιήθηκε εξαρχής ως πατριαρχικός. Το 404 οπαδοί του επισκόπου Χρυσόστομου, εξαγριωμένοι επειδή ο αυτοκράτορας Αρκαδίας τον είχε εξοργίσει, πυρπόλησαν το ναό. Η καταστροφή ήταν μεγάλη, αλλά όχι ολοκληρωτική. Ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος Β'(408-450) ανοικοδόμησε αμέσως το ναό, στον ίδιο αρχιτεκτονικό τύπο της ...