Ο Αίλιος Αριστείδης και το έργο του "Ιεροί Λόγοι"

     

      Ο Αίλιος Αριστείδης γεννήθηκε το 117 μ.Χ στην Αδριανούπολη της Μυσίας. Διδάχθηκε από τον Ηρώδη τον Αττικό, τον Αριστοκλή τον Περγαμηνό και τον κοινό διδάσκαλο της Ελλάδος Αλέξανδρο Κοτυαίο. Πληροφορίες για τη ζωή του λαμβάνουμε από τα έργα του ίδιου του Αριστείδη, κυρίως από τους Ιερούς λόγους, από τον Φιλόστρατο ο οποίος βιογραφεί τον ρήτορα στο έργο του Βίοι σοφιστών και απο σωζόμενες επιγραφές που σχετίζονται μαζί του. Ο Αριστείδης υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους ρήτορες της εποχής του. Επίσης, υπήρξε συγγραφέας με μεγάλη ποικιλία ενδιαφερόντων. Σώζονται λόγοι του πανηγυρικοί, πολιτικοί, επιτάφιοι, μελέτες κ. α. Γνωρίστηκε με τον Καίσαρα Αυρήλιο Αντωνίνο περί το 176, τον οποίο παρακίνησε να ξαναχτίσει την Σμύρνη που είχε καταστραφεί από μεγάλο σεισμό το 148/49 μ.Χ. Ο Αίλιος Αριστείδης περιόδευσε τέσσερις φορές από την Αίγυπτο ως την Αιθιοπία. Απεβίωσε σε ηλικία εξήντα ή εβδομήντα χρονών στην Σμύρνη επί αυτοκράτορα Κόμμοδου.

    Το έργο του Ιεροί Λόγοι είναι ένα ιδιαίτερο κείμενο στην ιστορία της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας το οποίο θα μπορούσε να καταταχθεί στο είδος της θρησκευτικής ρητορικής, αυτοβιογραφίας, νοσογραφίας ή ονειρογραφίας. Στο έργο αυτό ο Αίλιος Αριστείδης περιγράφει τα όνειρα του, τις παρεμβάσεις του Ασκληπιού στην ζωή του, τα ταξίδια, την επαγγελματική του σταδιοδρομία και την περίοδο ανάκτησης της υγείας του. Τα όνειρά του αφορούσαν κυρίως σε υποδείξεις θεραπείας (δίαιτα, λουτρά, εμετούς, αφαιμάξεις, ιππασία κ. ά.). Αποδίδει την επιβίωση του στο έργο αλλά και την επιτυχία του στην ρητορική στον Θεό Ασκληπιό, ο οποίος τον ενθάρρυνε να συνεχίσει την επαγγελματική του πορεία πάρα την ασθένεια του. 

   Πιο συγκεκριμένα, αναφέρει ότι ο Ασκληπιός γιάτρεψε εντελώς τη δύσπνοια του, θεράπευσε τον αυχένα του και τα τραβήγματα από τα αυτιά και τον οπισθότονο. Στο όνειρο του, ο Ασκληπιός του φανέρωσε πως υπάρχει μια βασιλική αλοιφή η οποία τότε ήταν γνωστό φάρμακο για φλεγμαίνουσες ωταλγίες κατά τον 2ο μ.Χ αιώνα στον ναό του στην Μικρά Ασία. Η μυρωδιά της αλοιφής με την οποία αλείφθηκε ήταν θαυμαστή και η αποτελεσματικότητα της κατά τον ίδιο φάνηκε αμέσως. Η αλοιφή αυτή ήταν μείγμα τριών ουσιών χυμού οπίου, νάρδινου μύρου (βαλεριάνας) και ενός άλλου αρωματικού φυτού σαν την κανέλλα. Η βαλεριάνα όπως αναφέρθηκε, χρησιμοποιούνταν σε θεραπευτικές συνταγές ωταλγιών μαζί με άλλα συστατικά με παυσίπονες ιδιότητες, όπως το φυτό γλαύκιον ή ο χυμός μήκωνος (παπαρούνας). Οι παυσίπονες ιδιότητες των υλικών εξηγούν ιατρικά την αποτελεσματικότητα της αλοιφής αλλά τόσο το ίαμα όσο και η διαδικασία της ίασης σχετίζονται με τον ιερό ναό του Ασκληπιού.

    Εν κατακλείδι, στο έργο αυτό τονίζεται η αποτελεσματικότητα της βασιλικής αλοιφής, τα συστατικά από τα οποία αποτελούνταν και οι θεραπευτικές ιδιότητες της. Ο Θεός Ασκληπιός παρουσιάζεται στο έργο όχι μόνο ως προσωπικός σωτήρας του ρήτορα αλλά και ως σωτήρας μιας ολόκληρης περιοχής. Για την ιστορία της ιατρικής το έργο Ιεροί Λόγοι είναι μία από τις σημαντικότερες πηγές του είδους του καθώς εκτός από τις θεραπείες που γίνονταν τότε στον ναό του Ασκληπιού αναφέρονται και ιστορικά γεγονότα της εποχής για την περιοχή της Μικράς Ασίας. 

Βιβλιογραφία-δικτυογραφία:

Αντωνοπούλου, Θ., Βερτουδάκης, Β., Καναβού, Ν., Καραδήμας, Δ., Καρβούνη, Α., Κάρλα, Γ., Κορολή, Α., Λεντάκης, Β., Ματθαίος, Σ., Μπάζου, Α., Παπαθωμάς, Α., (2019). Μεταγενέστερη Ελληνική Γραμματεία : Αυτοκρατορικοί χρόνοι- Ύστερη Αρχαιότητα- Πρώιμο Βυζάντιο. Αθήνα : Εκδόσεις Σίλλυβος.

Αίλιος Αριστείδης - ΠΡΟΣΩΠΟ-(2020). Ανακτήθηκε από https://biblionet.gr

Εικόνες:

Παπαχρήστου, Ι. Πέργαμος, Μικρά Ασία. 25, Απρίλιος 2019. Ανακτήθηκε από https://periegesis.gr

Από την Ναταλία Πάττα