Σκοπός του άρθρου αυτού είναι να εντοπίσει την ιδιαιτερότητα κάποιων γλωσσών, των οποίων δεν είναι ευρέως γνωστή η καταγωγή τους. Εν συντομία θα αναφερθούν πληροφορίες για την γλώσσα που ομιλείται στην Μάλτα, στις χώρες του Καυκάσου Γεωργία και Αρμενία, τις χώρες της Βαλτικής Λετονία, Λιθουανία και τέλος η Ουγγρική γλώσσα.
Αναλυτικότερα, τα μαλτέζικα και τα αγγλικά είναι οι επίσημες γλώσσες της Μάλτας. Τα μαλτέζικα προέκυψαν από τη συγχώνευση της βορειοαφρικανικής αραβικής και μιας σικελικής διαλέκτου της ιταλικής. Είναι η μόνη σημιτική γλώσσα που γράφεται επίσημα με λατινικό αλφάβητο (Εικ.2). Επιπλέον, η αγγλική γλώσσα αποτελεί στην Μάλτα, μέσο διδασκαλίας στα σχολεία ενώ τα ιταλικά είναι κατανοητά από ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού. Σύμφωνα με τον John Hayes, η επίσημη γλώσσα της Μάλτας κατάγεται από μια βορειοαφρικανική διάλεκτο της καθομιλουμένης αραβικής, η οποία εισήχθη στη Μάλτα όταν η αραβική δυναστεία των Αγλαβίδων, με κέντρο την Ιφρικία (σημερινή Τυνησία) κατέλαβαν τη χώρα το 869/970 μ.χ. Επίσης, υπάρχει η υπόθεση ότι τα μαλτέζικα κατάγονται από τα σκελοαραβικά, τα οποία αναπτύχθηκαν ως αραβική διάλεκτος του Μαγκρέμπ στο Εμιράτο της Σικελίας μεταξύ 831 και 1901. Ως αποτέλεσμα της Νορμανδικής εισβολής στη Μάλτα και του επακόλουθου επαναχριστιανισμού των νησιών, τα μαλτέζικα εξελίχθηκαν ανεξάρτητα από τα κλασικά αραβικά σε μια σταδιακή διαδικασία λατινοποίησης (Britannica, n.d).
Οι Γεωργιανοί ή Καρτβέλιοι είναι ένας λαός, αυτόχθονος στην περιοχή του Καυκάσου. Η γλώσσα των Γεωργιανών μπορεί να δώσει σημαντικά στοιχεία γύρω από την καταγωγή και την πολιτισμική τους ταυτότητα. Η γεωργιανή γλώσσα είναι η κυριότερη εκπρόσωπος των λεγόμενων καρτβελιανών γλωσσών του Καυκάσου και είναι μια από τις τρείς γλώσσες (μαζί με την αρμενική και την ελληνική) που χρησιμοποιούν δικό τους αλφάβητο (Εικ. 3). Χωρίζεται σε πολλές επιμέρους διαλέκτους ανάλογα την περιοχή (βορειοανατολικά, νοτιοδυτικά). Η ιστορία της γλώσσας ανάγεται στον 5ο αιώνα. Η παλαιά γεωργιανή ομιλούνταν από τον 5ο έως τον 8ο αιώνα. Η φωνολογία της γεωργιανής γλώσσας είναι αρκετά ιδιαίτερη καθώς χρησιμοποιεί φθόγγους που αγνοούν οι περισσότερες Ινδοευρωπαϊκές γλώσσες. Όσον αφορά την μορφολογία της είναι μια συγκολλητική γλώσσα. Για να σχηματιστεί μια λέξη, ενώνονται πολλά και διαφορετικά μορφήματα (Britannica, n.d).
Εικ. 3 Απόσπασμα που απεικονίζει την γραπτή γεωργιανή γλώσσα (Language museum, n.d)
Τα λετονικά είναι μια γλώσσα της Ανατολικής Βαλτικής που ανήκει στην ινδοευρωπαϊκή γλωσσική οικογένεια. Ως βαλτική γλώσσα, τα λετονικά είναι στενότερα συγγενικά με τα γειτονικά λιθουανικά καθώς και με τα Παλαιά Πρωσικά, μια εξαφανισμένη βαλτική γλώσσα. Αν και στενά συνδεδεμένα με τα λιθουανικά, τα λετονικά είναι πιο καινοτόμα απο πολλές απόψεις. Για παράδειγμα, η μείωση των φωνηέντων στις τελικές συλλαβές έχει προχωρήσει περισσότερο στα λετονικά. Επιπλέον, λόγω της επιρροής των φινλανδικών, η προφορά των λέξεων έχει καθοριστεί στην πρώτη συλλαβή. Η βαλτική και η σλαβική γλώσσα έχουν συγκεκριμένα κοινά μορφολογικά χαρακτηριστικά. Μεταξύ αυτών, για παράδειγμα, είναι η γενική πληθυντική μορφή. Περισσότερες από 100 λέξεις είναι κοινές στην μορφή και τη σημασία τους μόνο στη βαλτική και τη σλαβική γλώσσα. Τέλος, η λετονική γλώσσα, με πολλά δάνεια από τη Λιβονική και την Εσθονική έχουν επηρεαστεί από τις Φιννικές γλώσσες περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη καταγεγραμμένη βαλτική γλώσσα (Britannica, n.d).
Η ουγγρική γλώσσα, με βάση τα γλωσσολογικά στοιχεία, ανήκει στον ουγγρικό κλάδο της ουραλικής γλωσσικής οικογένειας, αναπτύχθηκε στην ανατολική πλευρά των Ουραλίων όρεων μεταξύ 1000 και 500 π.Χ. (Csáky et al., 2020). Οι ουραλικές γλώσσες, μια οικογένεια με περισσότερες από 20 συγγενείς γλώσσες, προέρχονται όλες από μια πρωτοουραλική γλώσσα που υπήρχε πριν απο 7.000 έως 10.000 χρόνια. Στα πρώτα της στάδια, η ουραλική πιθανότατα περιελάμβανε τους προγόνους της γλώσσας Γιουκαγκίρ (στην περιοχή Γιακουτίγια της Ρωσίας) (Britannica, n.d). Τέλος, η ουγγρική γλώσσα, έχει πλούσια ιστορία, με τις ρίζες της να ανάγονται στην πρωτοουραλική γλώσσα και αναπτύχθηκε σημαντικά πριν εμφανιστούν πολλές άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες (Kennedy, 2022).
Συμπερασματικά μπορεί να καταστεί σαφές ότι, το παρόν άρθρο συγκεντρώνει μερικές γλώσσες χωρών οι οποίες αναδεικνύουν την ιστορία και τον πολιτισμό κάθε περιοχής που εξετάστηκε, αναδεικνύοντας την ποικιλομορφία που παρατηρείται σε διάφορα μέρη του κόσμου.
Βιβλιογραφία-Δικτυογραφία
Britannica n.d. Retrieved from: https://www.britannica.com/topic/Maltese-language&ved=2ahUKEwif-ZqvuKaPAxUBRvEDHeleADUQFnoECBQQBQ&usg=AOvVaw1xF-_N627e3BLQWhOB-JCO
Britannica n.d. Retrieved from: https://www.britannica.com/topic/Georgian-language&ved=2ahUKEwju4bDTuKaPAxUCQvEDHfRFIAsQFnoECBoQAQ&usg=AOvVaw09GLQPyW-9mJs9Pd9T1BOV
Britannica n.d. Retrieved from: https://www.britannica.com/topic/Latvian-language&ved=2ahUKEwiG49jtuKaPAxV_RvEDHduMFN4QFnoECBIQBQ&usg=AOvVaw1RtILgza7CfItxRFaUsW-E
Britannica n.d. Retrieved from: https://www.britannica.com/topic/Hungarian-language&ved=2ahUKEwix-vuFuaaPAxWpBNsEHR4oDCIQFnoECBgQAQ&usg=AOvVaw0bGiOVJix5H0IsgmS8ZznT
Kennedy, A. (2022) Retrieved from: https://www.ebsco.com/research-starters/language-and-linguistics/hungarian- language&ved=2ahUKEwj12tGYuaaPAxWLRfEDHVrPALAQFnoECBkQAQ&usg=AOvVaw1mWdBoLN_BkYnMO9F_ezJ8
Csáky, V., Gerber, D., Szeifert, B. et al. Early medieval genetic data from Ural region evaluated in the light of archaeological evidence of ancient Hungarians. Sci Rep 10, 19137 (2020). https://doi.org/10.1038/s41598-020-75910-z
Παραπομπές εικόνων
Broad Institute (2025). Retrieved from: https://www.broadinstitute.org/medical-and-population-genetics/human-genetic-variation (εικ. 1)
Language Museum n.d. Retrieved from: https://www.language-museum.com/encyclopedia/m/maltese.php (εικ. 2)
Language Museum n.d. Retrieved from:https://www.language-museum.com/encyclopedia/g/georgian.php (εικ. 3)
Από την Ναταλία Πάττα