Η Ελληνική πόλη της Απολλωνίας, ήταν κατά την αρχαιότητα, μέρος της Ιλλυρίας, μιας περιοχής που αργότερα ενσωνατώθηκε στην Βουλγαρία και σήμερα ανήκει στην Αλβανία. Μέχρι και σήμερα τα ίχνη των Ελλήνων στην περιοχή αυτή είναι ορατά. Τώρα είναι ένα εκτεταμένο αρχαιολογικό πάρκο, το οποίο περιλαμβάνει ελληνικά, ρωμαϊκά καθώς και χριστιανικά λείψανα.
Η θέση της Απολλωνίας κατά τους προϊστορικούς χρόνους είχε σημαντικό ρόλο στις διαδρομές ανάμεσα στην Αδριατική θάλασσα και το Αιγαίο Πέλαγος. Οι εσωτερικές διαδρομές εξυπηρετούσαν σε μεγάλο βαθμό την πρόσβαση στο εσωτερικό της Βαλκανικής, στην ίδια θέση δημιουργήθηκε αργότερα η Αρχαία Εγνατία Οδός. Στα Αρχαϊκά χρόνια ο Στράβων χαρακτηρίζει την πόλη "ευνομωτάτη". Η αποικία της Απολλωνίας ιδρύθηκε απο 200 Κορίνθιους με αρχηγό τον οικιστή Γύλαξ. Επιπλέον, η Απολλωνία και η Επίδαμνος ήταν οι μοναδικές ελληνικές αποικίες στις Ιλλυρικές ακτές της Αδριατικής. Η εξαιρετική θέση της πρώτης στις ακτές του Αώου, μπορούσε να ελέγξει το εμπόριο μέχρι την Μακεδονία. Το σημαντικότερο πλεονέκτημα ήταν ότι βρισκόταν στα σύνορα της Χαονίας του βορειότερου τμήματος της Ηπείρου με την Ιλλυρία.
.jpg)
Στην κλασική περίοδο, η πόλη της Ιλλυρίας άρχιζε να κόβει τα δικά της νομίσματα. Τα σύνορα της επεκτάθηκαν σε τέτοιο βαθμό όπου στα νοτιοανατολικά τους βρισκόταν η περιοχή των Βιλλιόνων. Στην Ελληνιστική εποχή η Απολλωνία αναπτύχθηκε σημαντικά με ένα τεράστιο εμπορικό δίκτυο και ο πληθυσμός της έφτασε τους 60.000 κατοίκους. Ο Στράβων στο έργο του Γεωγραφικά αναφέρει ότι η πόλη διοικήθηκε με εξαιρετικό τρόπο. Ο Αριστοτέλης περιγράφει ότι την εξουσία ασκούσε μια ολιγαρχική τάξη που καταγόταν απο τους Κορίνθιους εποίκους. Η πόλη είχε πλούσιο εμπόριο, μεγάλη αγροτική παραγωγή, το τεράστιο λιμάνι της μπορούσε να φιλοξενήσει μέχρι και εκατό πλοία. Το βασικό πλεονέκτημα ήταν η παραγωγή ασφάλτουμε την οποία έγλυφαν τα πλοία τους. Τα ερείπια ενός μεγάλου ναού του 6ου αιώνα π.Χ που βρέθηκαν σε ανασκαφές το 2006, αποτελεί τον 5ο μεγαλύτερο ναό σήμερα στην Αλβανία.
Τον 3ο αιώνα π.Χ η Απολλωνία έχασε τον αποικιακό της χαρακτήρα από τους Κορίνθιους και οι γηγενείς Ιλλυριοί ανήλθαν σε υψηλές θέσεις στην διοίκηση της πόλης. Η παρακμή της πόλης ξεκίνησε τον 3ο αιώνα π.Χ από έναν καταστροφικό σεισμό που μετέτρεψε την περιοχή σε βάλτο. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να πεθάνουν πολλοί κάτοικοι της πόλης απο Ελονοσία. Οι υπόλοιποι κάτοικοι αναγκάστηκαν να μεταφερθούν στο γειτονικό Αυλώνα. Η Απολλωνία κατοικήθηκε τον 4ο αιώνα μ.Χ. Στα τέλη της αρχαιότητας απέμεινε μια μικρή χριστιανική κοινότητα που οικοδόμησε στον γειτονικό λόφο την εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.
Η πόλη χτίστηκε ανάμεσα σε δύο λόφους και το εκτεταμένο αρχαιολογικό πάρκο της επεκτείνεται σε μια λοφώδη περιοχή με περίπου 80 εκτάρια που περικλείονται απο 3 χιλιόμετρα τοίχους, οι οποίοι χρονολογούνται από την Ρωμαϊκή εποχή. Η ιερή περιοχή της πόλης, περιέχει τον ναό του Απόλλωνα, δωρικού ρυθμού με κορινθιακού τύπου κολώνες από το 300 π.Χ. Υπάρχουν επίσης δύο μικρά πέτρινα ιερά, τα ερείπια ενός ελληνικού θεάτρου και ενός νυμφαίου. Μεταξύ των δύο λόφων βρίσκεται ο κεντρικός δημόσιος δρόμος που ήταν ιδιαίτερα μεγάλος επί ρωμαϊκής κυρίαρχης το 229 π.Χ.
Αναμφισβήτητα το πιο σημαντικό κτίριο στο πάρκο ήταν οι Αγωνοθέτες όπου συνεδίαζε το δημοτικό συμβούλιο. Χτίστηκε με το δωρικό ύφος του 2ου αιώνα μ.Χ. Στην περιοχή του πάρκου βρίσκονται τα ερείπια του Ωδείου. Χρησιμποποιήθηκε για δημόσιες παραστάσεις και επιδεικνύει ένα μοναδικό συνδυασμό ελληνικών και ρωμαϊκων στυλ κτιρίων. Υπάρχουν επίσης, ερείπια Αψίδας θριάμβου. Στον δεύτερο λόφο έχουν βρεθεί λίγα απομεινάρια, εκτός από τα τείχη της πόλης έχουν αποκαλυφθεί ιδιωτικά σπίτια με τα πιο αξιόλογα ψηφιδωτά. Ακόμα, έχουν ανακαλυφθεί ταφικά νεκροταφεία δίπλα στην ερημωμένη πόλη και αυτά πιστεύεται είναι ο τελευταίος τρόπος ανάπαυσης των Ελλήνων κατοίκων με λαϊκά ήθη και έθιμα.
Συνοψίζοντας, η Απολλωνία ήταν αρχαία πόλη της Ιλλυρίας και αποικία των Κορινθίων σύμφωνα με τον Στράβωνα. Η πόλη διατήρησε τον ελληνικό χαρακτήρα και πολιτισμό της σε όλη την ιστορία της και είχε πολλά χαρακτηριστικά όπως αναφέρθηκαν και παραπάνω του τόπου που τότε ονομαζόταν Ιλλυρία.
Δικτυογραφία :
Εξερευνώντας την Αρχαία Ιλλυρία. 13 Μαρτίου, 2020. Ανακτήθηκε από https://www.worldhistory.org
The Ancient city of Apollonia. 3 April, 2024. Reference from: https://www.whc.unesco.org
Apollonia, Archaic to Late Antique polis near Pojan, Albania. 2019. Reference from: https://www.topostext.org
Εικόνες :
Apollonia-History and Facts. 14 July, 2021. Reference from: https://www.historyhit.com
The emotions when being at National Park in Apollonia. 19 November, 2017. Reference from: https://www.ocnal.com
Apollonia Archaeological Park. 2012. Reference from: https://bnadventure.com
Από την Ναταλία Πάττα