Το Νεμρούτ βρίσκεται στη νοτιοδυτική Τουρκία, όχι μακριά από τον άνω ρου του Ευφράτη. Ανήκει στην οροσειρά του Ταύρου και είναι ένα από τα ψηλότερα όρη της βόρειας Μεσοποταμίας. Στην κορυφή του βρίσκεται ταφικό-λατρευτικό σύμπλεγμα, το λεγόμενο Ιεροθέσιον, των ύστερων ελληνιστικών χρόνων δημιουργημένο από τον Αντίοχο Α'. Το σημερινό όνομα του όρους προέρχεται από τον μυθικό βασιλιά Νεμρώδ, ο οποίος αναφέρεται τόσο στη Βίβλο όσο και στο Κοράνι. Νεμρούτ, στα κουρδικά σημαίνει "αθάνατος".
Ο βασιλιάς Αντίοχος Ι, θεός της Κομμαγηνής, έχτισε το 63 π.Χ στην κορυφή του βουνού το ταφικό του ιερό με τεράστια αγάλματα ύψους 9 μέτρων που αναπαριστούσαν τον ίδιο, δύο λιοντάρια, δύο αετούς και διάφορους ελληνικούς και περσικούς θεούς και ημίθεους όπως ο Ηρακλής-Αρτάγνης-Άρης, ο Δίας-Ορομάσδης (που σχετίζεται με τον περσικό Θεό Αχούρα Μάζντα), τη θεά Τύχη και τον Απόλλωνα-Μίθρα-Ήλιο-Ερμή. Στην προσπάθεια του να εδραιώσει την ηγεμονία και να συνταιριάξει τις ποικίλες πολιτισμικές παραδόσεις του βασιλείου του, προχώρησε στην υλοποίηση ενός ιδιαίτερου θρησκευτικού πανθέου. Σύντομα μετά την ενθρόνιση του έδωσε στον εαυτό του τον τίτλο Θεός, μια κίνηση ασυνήθιστη και στα πλαίσια της συχνής αυτό-θεοποίησης των ελληνιστικών ηγεμόνων.
Επιπλέον, τα αγάλματα έχουν πρόσωπα ελληνικής τεχνοτροπίας και ρούχα περσικής και αρμενικής. Τα αγάλματα αυτά ήταν καθισμένα σε θρόνους στη σειρά, με τα ονόματα του κάθε Θεού χαραγμένα πάνω τους. Στο πίσω μέρος των αγαλμάτων υπάρχουν μακριές επιγραφές στα ελληνικά με ακριβείς οδηγίες για το πώς πρέπει να λατρεύεται ο βασιλιάς όσο βρίσκεται στη ζωή καθώς και μετά τον θάνατο του. Ωστόσο πλέον, τα κεφάλια των αγαλμάτων βρίσκονται διάσπαρτα σε όλη την περιοχή και από το είδος της φθοράς που υπέστησαν, εικάζεται ότι προκλήθηκε κατά τη διάρκεια της εικονομαχίας στο Βυζάντιο. Με το πέρασμα του χρόνου σεισμοί, στοιχεία της φύσης καθώς και επισκέπτες έχουν συμβάλλει ώστε πολλά από τα ανάγλυφα να έχουν καταστραφεί.
Τέλος, η περιοχή ανασκάφηκε το 1881 από τον Γερμανό μηχανικό Καρλ Σέστερ, ωστόσο μεταγενέστερες ανασκαφές έχουν αποτύχει να εντοπίσουν τον ίδιο τον τάφο του Αντίοχου, παρόλο που πιστεύεται ότι αυτός είναι και ο τόπος της ταφής του. Το 1987 το βουνό Νεμρούτ αναδείχθηκε σε τοποθεσία παγκόσμιας κληρονομιάς από την UNESCO, ωστόσο τα αγάλματα δεν έχουν αποκατασταθεί ακόμη στην αρχική τους θέση.
Βιβλιογραφία - δικτυογραφία:
Εξερευνώντας το όρος Νεμρούτ: Τα τρομακτικά αγάλματα της γειτονικής Τουρκίας. 12 Ιουνίου, 2024. Ανακτήθηκε από https://www.iefimerida.gr
Νεμρούτ: Το μυστήριο βουνό των Θεών. 23 Σεπτεμβρίου, 2022. Ανακτήθηκε από https://www.myjourney.world
Είναι αλλιώς η ανατολή του ήλιου στο όρος Νεμρούτ. 1 Σεπτεμβρίου, 2018. Ανακτήθηκε από https://www.pontosnews.gr
Εικόνες:
Νεμρούτ: Το μυστήριο βουνό των Θεών. 23 Σεπτεμβρίου, 2022. Ανακτήθηκε από https://www.myjourney.world
15.000 άνθρωποι επισκέφθηκαν το όρος Νεμρούτ από την 1η Ιουνίου μέχρι σήμερα. 2 Οκτωβρίου, 2020. Ανακτήθηκε από https://www.trt.net.tr
Εξερευνώντας το όρος Νεμρούτ: Τα τρομακτικά αγάλματα της γειτονικής Τουρκίας. 12 Ιουνίου, 2024. Ανακτήθηκε από https://www.iefimerida.gr
Από την Ναταλία Πάττα


