Η εύρεση ενός ολόκληρου σκελετού κατά τη διάρκεια μιας ανασκαφής φέρει ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον με τα ερωτηματικά, που δημιουργούνται για την ταυτότητα του ατόμου, στο οποίο άνηκε ο σκελετός, το φύλο, την ηλικία, την ασχολία του και την θέση που κατείχε στο κοινωνικό σύνολο όπου ζούσε. Η επιστήμη που ασχολείται με αυτή την έρευνα ονομάζεται Παλαιοπαθολογία. Η ταυτοποίηση αυτή είναι δύσκολη εφόσον σπάνια έρχονται στο φως όλα τα τμήματα του σκελετού. Αυτό οφείλεται σε διάφορους παράγοντες, όπως στην επίδραση του εδάφους, τη μετακίνηση των οστών από τις μετακινήσεις του εδάφους ανά τους αιώνες ή την απομάκρυνση τους κατά τη διάρκεια παλαιότερου ανοίγματος του τάφου, με σκοπό την κλοπή πολύτιμων αντικειμένων που τοποθετούνταν μαζί με τον νεκρό κατά την ταφή.
Εν συνεχεία, η έρευνα των ευρεθέντων σκελετών δυσκολεύεται και απο την διάβρωση της επιφάνειας αυτών από το έδαφος. Αυτό χαρακτηρίζεται ως "Erosion". Πρόκειται για την αλλοίωση της επιφάνειας των οστών και των αρθρώσεων από την τριβή με πέτρες, εισαγωγή ριζών από φυτά, δαγκώματα τρωκτικών, εναπόθεση ουσιών στην επιφάνεια των οστών όπως άλατα και κρύσταλλα. Αφού καθαριστούν προσεκτικά τα οστά, γίνεται ταξινόμηση τους στο μέρος του σώματος που ανήκουν. Εάν έχουν βρεθεί σε έναν τάφο περισσότερα από ένα άτομα, γίνεται διαχωρισμός τους ανά άτομο και ανάλυση του καθενός. Έπειτα, γίνεται καταγραφή των ατομικών χαρακτηριστικών όπως ηλικία και φύλο. Αυτά τα βρίσκουμε συνήθως από το κρανίο, την λεκάνη και το μήκος των μακρών οστών. Ακολουθεί η εξέταση των οστών με σκοπό την εύρεση παθολογικών αλλοιώσεων. Ορισμένες ασθένειες αφήνουν στην επιφάνεια των οστών σημάδια όπως η αναιμία, οι ρευματοπάθειες κ.ά. Τα αποτελέσματα αυτής της ανάλυσης συγκρίνονται με τις πληροφορίες που έχουμε από τον εκάστοτε τάφο και τον αντίστοιχο πληθυσμό. Σημαντική είναι η βοήθεια των συστατικών του εδάφους και η ανάλυση DNA. Η συνήθης μελέτη περιλαμβάνει την μακροσκοπική εξέταση, ακτινογραφίες και ιστολογική εξέταση και την ενδοσκόπηση π.χ. του ενδοκρανιακού χώρου.
Εν κατακλείδι, η Παλαιοπαθολογία προσφέρει μια προοπτική μελέτης της ανθρώπινης προσαρμογής και εξέλιξης. Είναι μια επιστήμη που όσο περνάει ο καιρός κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος και μπορεί να διαλευκάνει σημαντικά ερωτήματα που απασχολούσαν και συνεχίζουν να απασχολούν τους ερευνητές. Αποτελεί μια ανεκτίμητη πηγή γνώσης τόσο για την ιστορία, την εξέλιξη των ασθενειών και της ιατρικής όσο και για τον τρόπο ζωής των ανθρώπων. Τέλος, έκτος απο τις πληροφορίες που λαμβάνουμε για την καθημερινότητα των ατόμων μιας εποχής, διεξάγονται και συμπεράσματα για τον τρόπο αντιμετώπισης παθήσεων που μελετήθηκαν αλλά και τον χρόνο και τον τρόπο θανάτου των ατόμων αυτών.
Βιβλιογραφία - Δικτυογραφία :
Κοσμίδης, Η. (29 Μάρτιος, 2017). Παλαιοπαθολογική-παλαιοακτινολογική μελέτη των ορθοπαιδικών παθήσεων σε σκελετικά υπολείμματα των ιστορικών χρονών. (Διδακτορική διατριβή). Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Κρήτης.
Παλαιοπαθολογία Παλαιοανθρωπολογία. (2008-2011). Ανακτήθηκε από https://www.anthropologymuseum.med.uoa.gr
Εικόνες :
Παλαιοπαθολογία. (2022). Ανακτήθηκε από https://www.biomuse.eu
Από την Ναταλία Πάττα