Νικολό Μακιαβέλι- "Ο Ηγεμόνας"

     

     Ο Νικολό Μακιαβέλι γεννήθηκε στη Φλωρεντία από παλιά οικογένεια ευγενών, αλλά πλέον ξεπεσμένη οικονομικά. Το 1498, ανέλαβε το αξίωμα του γραμματέα της δεύτερης καγκελαρίας της Φλωρεντινής Δημοκρατίας και μετά από ένα έτος τα καθήκοντα του γραμματέα των Δέκα, το οποίο διατήρησε μέχρι την επιστροφή των Μεδίκων το 1512. Με την ιδιότητα του γραμματέα των Δέκα, ανέλαβε στη συνέχεια πολλές διπλωματικές αποστολές εντός και εκτός Ιταλίας. Ο Μακιαβέλι συμμετέχει στα πεδία των μαχών, όπως στην πολιορκία της Πίζας. Το 1512, θεωρήθηκε άδικα ύποπτος σε συνωμοσία εναντίων των Μεδίκων και αυτό είχε ως αποτέλεσμα να τον συλλάβουν, να τον βασανίσουν και να τον διώξουν απο την πόλη. Το 1513 αποσύρθηκε στα περίχωρα του Σαν Κασιάνο, όπου συνέλαβε την ιδέα του Ηγεμόνα (Il Principe). Τα τελευταία χρόνια της ζωής του τα πέρασε ασκώντας κάποια ταπεινά δημόσια καθήκοντα όπως γραμματέας δικαστικών αρχών. Το 1527 οι Μέδικοι ανατρέπονται με την επάνοδο της Δημοκρατίας, αλλά η παράταξη στην οποία ανήκε ο Μακιαβέλι είναι δύσπιστη απέναντι του και δεν τον επαναφέρει στο παλιό του αξίωμα. Βαθιά πικραμένος πεθαίνει στην Φλωρεντία.

    Η περίφημη πραγματεία του Μακιαβέλι είχε αρχικά τον λατινικό τίτλο De Principatibus, την οποία έγραψε ολόκληρη το 1513, κατά την διάρκεια της εξορίας του στο Αλμπεργκάτσιο. Ο Μακιαβέλι ήθελε να αφιερώσει το έργο του στον Τζουλιάνο των Μεδίκων, ενώ είναι πιθανό μετά τον θάνατο του να αποφάσισε να το αφιερώσει στον ανιψιό του Λορέντζο των Μεδίκων. Η πραγματεία χωρίζεται σε τρία μέρη. Το πρώτο πραγματεύεται τα διάφορα είδη εξουσίας και πως μπορούν να αποκτηθούν. Το δεύτερο μέρος αναφέρεται στα είδη των στρατών, με τους στρατευμένους πολίτες να είναι οι καλύτεροι κατά τον Μακιαβέλι. Τέλος, το τρίτο μέρος περιλαμβάνει συμβουλές προς τον Ηγεμόνα και μια απαρίθμηση των ιδιοτήτων που του ταιριάζουν. Αυτό το μέρος είναι το πιο διάσημο και πολυσυζητημένο της πραγματείας. Με αυτό το έργο του ο Μακιαβέλι ανατρέπει με επαναστατικό τρόπο την παραδοσιακή ουμανιστική θεώρηση του ανθρώπου. Προτείνει την μορφή του Ηγεμόνα σύμφωνα με την οποία να μπορεί να κυριαρχεί στο παιχνίδι του φαίνεσθαι και να εκδηλώνει αντίθετες μεταξύ τους συμπεριφορές. Στο έργο υπάρχουν συνεχείς αντιθέσεις που ακολουθούν το σχήμα "ή... ή". Το μεγαλείο του Μακιαβέλι προχωρεί πέρα απο την ανακάλυψη ότι η πολιτική είναι επιστήμη. Όλα τα έργα του έχουν ένα κοινό στοιχείο ότι στο επίκεντρο βρίσκεται πάντα ο άνθρωπος. Αξίζει να τονιστεί ότι, στην μικρή πραγματεία του για την οποία γίνεται λόγος, στο κεφάλαιο XVII ασχολείται με την ωμότητα και την φιλευσπλαχνία. Θεωρεί ότι είναι προτιμότερο να φοβούνται τον Ηγεμόνα παρά να τον αγαπούν, γιατί οι άνθρωποι βλάπτουν ευκολότερα κάποιον που τους είναι αγαπητός παρά κάποιον που φοβούνται. Να προκαλεί όμως φόβο και όχι μίσος.

    Εν κατακλείδι, στο έργο τονίζεται πως κάποιος θα πρέπει να είναι αλεπού με σκοπό να αναγνωρίζει τις παγίδες και λιοντάρι για να μπορεί να φοβίζει τους λύκους. Τα έργα του Νικολό Μακιαβέλι την εποχή της Μεταρρύθμισης και της Αντιμεταρρύθμισης συμπεριλήφθηκαν στον κατάλογο των απαγορευμένων βιβλίων. Παρ'όλα αυτά με την πραγματεία του Ηγεμόνα διαχώρισε την πολιτική απο την ηθική και την θρησκεία.

Βιβλιογραφία :

Τσόλκας, Ι. Ιστορία της Ιταλικής Λογοτεχνίας. (2015). Αθήνα. Εκδόσεις Πεδίο.

Εικόνα :

Δέκα πολιτικές αλήθειες από τον Μακιαβέλι.( 2016, Μαΐου, 3). Ανακτήθηκε από https://www.cnn.gr

Από την Ναταλία Πάττα