Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Γαληνός

        


     Ο Γαληνός ήταν ο μεγαλύτερος ιατρός της αυτοκρατορικής περιόδου και της αρχαιότητας μετά τον Ιπποκράτη. Γεννήθηκε στην Πέργαμο το 129 μ.Χ. και πέθανε το 216. Ο πατέρας του, του παρείχε πλούσια εκπαίδευση, η οποία περιλάμβανε μαθηματικά και φιλοσοφία. Επίσης, μαθήτευσε δίπλα σε διάσημους φιλοσόφους και ιατρούς της εποχής του. Ως εκλεκτικός επέλεξε τα ορθά δόγματα απο κάθε σχολή, δείχνοντας την κριτική του σκέψη. Πρότυπο του ήταν ο Ιπποκράτης. Ο Γαληνός υποστήριζε τον συνδυασμό θεωρίας και πράξης ενώ ως προς την φιλοσοφία ασπαζόταν πλατωνικές και αριστοτελικές απόψεις. Επιπλέον, κληρονόμησε μεγάλη περιουσία και άρχισε να ταξιδεύει αφιερώνοντας αρκετό χρόνο στην βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας στην Αίγυπτο. Όταν επέστρεψε στην Πέργαμο έγινε ιατρός των μονομάχων. Φρόντιζε τις πληγές των μαχητών καθώς έπρεπε να επιδεθούν ώστε να συνέχιζαν να μάχονται. Διέπρεψε και στην Ρώμη, τόσο ώστε η φήμη του να διαδοθεί και να γίνει προσωπικός ιατρός του αυτοκράτορα Μάρκου Αυρηλίου και του διαδόχου του Κομμόδου.

    Εν συνεχεία, ο Γαληνός άρχισε να γράφει πάνω στην ανατομία και την φυσιολογία. Το κύρος της αυθεντίας του επηρέασε την ιατρική της Ανατολής αλλά και της Δύσης για πάνω απο 15 αιώνες. Όπως και ο Ιπποκράτης, πίστευε ότι οι τέσσερις  χυμοί -, αίμα, κίτρινη χολή, μαύρη χολή και φλέγμα, ήταν ψυχροί ή θερμοί, υγροί ή ξηροί. Για να αντιμετωπιστεί  επομένως μια ασθένεια έπρεπε να επιλεχθεί μια αντίθετη θεραπεία της ίδιας έντασης. Ακόμη, ο Γαληνός επινόησε την πρακτική της ψηλάφησης του σφυγμού η οποία μέχρι και σήμερα εφαρμόζεται. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως ,πίστευε ότι το σώμα περιέχει τρία είδη πνεύματος. Το βασικότερο είδος πνεύματος σχετιζόταν με το συκώτι και τη θρέψη.

    Όπως αναφέρθηκε ο Γαληνός ήταν πολυγραφότατος, γι'αυτό και αξίζει να σημειωθούν μερικά απο τα έργα του. Το Περί χρείας μορίων είναι ίσως το πιο τελεολογικό έργο του. Στο έργο αυτό περιγράφει την ανατομία όλων των μερών του σώματος και πως το καθένα έχει πλασθεί με συγκεκριμένες ιδιότητες. Σημαντική επίσης θεωρείται και η πραγματεία του Ο άριστος ιατρός και φιλόσοφος. Στο έργο αυτό περιγράφει τον άριστο ιατρό έχοντας ως πρότυπο τον πατέρα της ιατρικής Ιπποκράτη. Επίσης, συνδέει την ιατρική με την φιλοσοφία αποδεικνύοντας ότι ο άριστος ιατρός είναι ήδη και φιλόσοφος. Ασχολείται επίσης και με τον ρόλο του σπέρματος στον σχηματισμό του εμβρύου στο έργο του Περί σπέρματος. Περιγράφει την ανάπτυξη του εμβρύου και διακρίνει την περίοδο της εγκυμοσύνης σε τέσσερις φάσεις. Τα θέματα με τα οποία ασχολείται εμφανώς είναι ποικίλα. Για παράδειγμα, το έργο του Περί αλυπίας πραγματεύεται την ηθική φιλοσοφία και πως ο ίδιος καταφέρνει να μην θλίβεται σε μεγάλες συμφορές.

    Η συμβολή του Γαληνού στην επιστήμη της ιατρικής είναι αναμφισβήτητη. Εκτός των άλλων, συνέβαλλε επίσης και στην οδοντιατρική επιστήμη. Είναι ο πρώτος ο οποίος αναγνωρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει τριάντα δύο δόντια και τα διακρίνει σε τομείς, κυνόδοντες και γομφίους. Ο ίδιος παρασκεύαζε φαρμακευτικά σκευάσματα τα οποία είναι γνωστά στην βιβλιογραφία ως "γαληνικά". Τέλος, σώζονται περίπου εκατό μελέτες του και θεωρείται ως ο τελευταίος χρονικά απο τους σημαντικούς ιατρούς του ελληνορωμαϊκού κόσμου.



Βιβλιογραφία - δικτυογραφία:

Αντωνοπούλου, Θ., Βερτουδάκης, Β., Καναβού, Ν., Καραδήμας, Δ., Καρβούνη, Α., Κάρλα, Γ., Κορολή, Α., Λεντάκης, Β., Ματθαίος, Σ., Μπάζου, Α., Παπαθωμάς, Α., (2019). Μεταγενέστερη Ελληνική Γραμματεία : Αυτοκρατορικοί χρόνοι- Ύστερη Αρχαιότητα- Πρώιμο Βυζάντιο. Αθήνα : Εκδόσεις Σίλλυβος.

Γαληνός, ο γιατρός από την Πέργαμο που χειρουργούσε μονομάχους. (2022) Ανακτήθηκε από https://www.mixanitouxronou.gr

Εικόνες:

Γαληνός. (2014, Σεπτεμβρίου 2) Ανακτήθηκε από https://www.greekencyclopedia.com 



Απο την Ναταλία Πάττα

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Η ιστορία των φαρμακείων (από τον Μεσαίωνα μέχρι τον 21ο αιώνα)

                                  Εικ.1 Το φαρμακείο Raepteek,15ος αιώνας. Εσθονία.  Αρχικά, θα ήταν χρήσιμο να γίνει μια διευκρίνιση της λέξης φάρμακο και φαρμακοποιός. Η λέξη φάρμακον είναι ομηρική και η σημασία αυτής είναι φυτό, βότανο με θεραπευτικές ιδιότητες. Ωστόσο, από την αρχική της σημασία η λέξη έφτασε να σημαίνει και δηλητήριο. Πολλά βότανα είχαν δηλητήριες ιδιότητες και οι φαρμακάδες όπως λέγονταν οι φαρμακοποιοί γνώριζαν τα βότανα και τις ιδιότητες τους. Έκαναν χρήση των βοτάνων, τα αποξήραιναν και τα κοπανούσαν στο γουδί μέχρι να γίνουν σκόνη. Η σκόνη από τα βότανα που καλλιεργούσαν περιλάμβανε διάφορες φαρμακευτικές μορφές, όπως αφέψημα, αλοιφές, έλαια κ.α. Τα φάρμακα κατά τον Μεσαίωνα και την Αναγέννηση αποτελούνταν από μεμονωμένα βότανα ή μίγματα βοτάνων όπως η βαλεριάνα ή ο λιναρόσπορος. Το πιο διαδεδομένο μίγμα ήταν η θηριακή, ένα αντίδοτο στα δαγκώματα των θηρίων. Αποτελούταν α...

Η Ισπανική Γρίπη (1918)

 Εικ1.Berche,2022:Στρατιώτες αναρρώνουν από την γρίπη (Camp Funston,Kansas) Μάρτιος,1918 (Εθνικό Μουσείο Υγείας και Ιατρικής, Silver Spring, Maryland). Η Ισπανική γρίπη εμφανίστηκε στο τέλος του Α’Παγκοσμίου Πολέμου, σε καταστροφικές επιδημιολογικές συνθήκες. Το 1918 δεν υπήρχαν εμβόλια, αντιβιοτικά, ανάνηψη και ο κόσμος δεν ήταν σε θέση να διαχειριστεί μια πανδημία. Στις 6 Απριλίου του 1917, ο πρόεδρος των Η.Π.Α, Wilson κήρυξε τον πόλεμο στην Γερμανία. Οι συνθήκες που επικρατούσαν τότε στις Η.Π.Α ήταν φτώχεια, μετανάστευση, συνωστισμός, οι οποίες ευνοούσαν την εμφάνιση μιας επιδημίας. Οι συγκεντρώσεις των στρατιωτών είχαν ως αποτέλεσμα την εξάπλωση επιδημιών. Υπολογίζεται ότι περίπου 30.784 στρατιώτες ανέπτυξαν πνευμονία ως επιπλοκή της ιλαράς. Τον Μάρτιο του 1918, εμφανίστηκε για πρώτη φορά μια επιδημία γρίπης στο Camp Funston, στο Fort Riley, στο ανατολικό Κάνσας (Εικ.1). Νωρίτερα, τον Ιανουάριο του 1918, ο γιατρός Loring Miner, ο οποίος εργαζόταν στην κομητεία Haskell περιέγραψ...

Η ιδιαιτερότητα της γλωσσολογικής ποικιλομορφίας σε διάφορες γεωγραφικές περιοχές

                       Εικ. 1 Η ανθρώπινη γενετική ποικιλομορφία (Broad Institute, 2025) Σκοπός του άρθρου αυτού είναι να εντοπίσει την ιδιαιτερότητα κάποιων γλωσσών, των οποίων δεν είναι ευρέως γνωστή η καταγωγή τους. Εν συντομία θα αναφερθούν πληροφορίες για την γλώσσα που ομιλείται στην Μάλτα, στις χώρες του Καυκάσου Γεωργία και Αρμενία, τις χώρες της Βαλτικής Λετονία, Λιθουανία και τέλος η Ουγγρική γλώσσα.    Αναλυτικότερα, τα μαλτέζικα και τα αγγλικά είναι οι επίσημες γλώσσες της Μάλτας. Τα μαλτέζικα προέκυψαν από τη συγχώνευση της βορειοαφρικανικής αραβικής και μιας σικελικής διαλέκτου της ιταλικής. Είναι η μόνη σημιτική γλώσσα που γράφεται επίσημα με λατινικό αλφάβητο (Εικ.2). Επιπλέον, η αγγλική γλώσσα αποτελεί στην Μάλτα, μέσο διδασκαλίας στα σχολεία ενώ τα ιταλικά είναι κατανοητά από ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού. Σύμφωνα με τον John Hayes, η επίσημη γλώσσα της Μάλτας κατάγεται από μια βορειοαφρικανική δ...